در حال بارگذاری ...
  • آیین نامه آموزشی

    دوره های  کاردانی ،کارشناسی پیوسته و ناپیوسته مصوب جلسه 803 مورخ 08/05/1391 شورای برنامه ریزی آموزش عالی به شماره 138715/د مورخ22/07/1391

    همراه با پی نوشتهای اجرایی و پیوستهای مربوط به دانشگاه فرهنگیان

    مقدمه :

    رشد روز افزون پیشرفت های علمی در جهان امروز همراه با تحولات شگرف صورت گرفته در آن ، ضرورت توجه به برنامه ریزی دقیق ، اساسی و منطبق با واقعیت های موجود و سند چشم انداز  بیست ساله جمهوری اسلامی ایران را بیش از پیش روشن ساخته است . در افق بلند این چشم انداز ، جامعه ایرانی دارای ویژگی های است که بخش مهمی از آن ، در قلمرو سیاست وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری قرار دارد . برای تحقق چنین رسالتی ، لازم است تمامی امکانات و ظرفیت های برنامه های آموزشی کشور بسیج شود و با نقد و بررسی وضعیت موجود و نوسازی آن ،برای پاسخگویی به نیازها و ارتقای سطح کیفی برنامه های آموزشی  تلاش لازم انجام پذیرد.

    به این منظور ، با توجه به اهداف و رسالتهای نظام آموزش عالی کشور و فرصت پیش آمده درماده  15 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران ( مصوب 15/10/1389 ) که کیفی سازی برنامه ها به خصوص ارتقای شاخصهای کیفی رشته های تحصیلی در آن مد نظر قرار گرفته است . این آیین نامه متناسب باالزامات و انتظارات موجود تدوین شده است .

    ماده 1 :هدف

    هدف از تدوین این آیین نامه ، تنظیم امور آموزش دانشگاهی برای تربیت نیروی انسانی متعهد، متخصص و متناسب با نیازهای جامعه و ایجاد هماهنگی در فعالیت های آموزشی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی کشور و استفاده بهینه از ظرفیت های موجود در جهت ارتقای سطح کیفی آموزش دانشجویان است .

    ماده 2:تعاریف

    2-1 -وزارت : وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری

    2-2 -موسسه : منظور کلیه دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی مجری یک یا چند دوره کاردانی ، کارشناسی ناپیوسته و کارشناسی پیوسته مورد تایید وزارت است .

    2-3 -شورای آموزشی : منظور شورای آموزشی " مؤسسه " است .

    2-4 -دوره : منظور دوره های کاردانی ، کارشناسی پیوسته و نا پیوسته است که به صورت روزانه ، نوبت دوم ، نیمه حضوری ، طبق ضوابط مربوط برگزار می شود .

    2-5 -روزانه : منظور شیوه آموزشی است که دانشجو با بهره گیری از قانون  آموزش رایگان و با پرداخت شهریه ( حسب مورد ) و به صورت حضوری در یکی از « موسسه های » آموزش عالی تحصیل می کند .

    2-6 -نوبت دوم : منظور شیوه آموزشی است که دانشجو بدون بهره مندی از آموزش

     2-7 -آموزش نیمه حضوری : آموزشی است که بخشی از فرایند یادگیری ، با استفاده از رسانه های نوشتاری ، صوتی  تصویری و الکترونیکی انجام و تنها کلاس های رفع اشکال به صورت چهره به چهره برگزار می شود .

    2-8 -آموزش مهارتی : آموزشی است که برای ارتقای سطح دانش فنی ، کارایی و توانایی دانشجو در رشته مربوط برگزار می شود .

    2-9 -راهنمای تحصیلی : عضو هیئت علمی آگاه و مسلط به امور آموزشی است که از سوی « مؤسسه » مربوط انتخاب می شود تا راهنمای دانشجویان در امور  علمی، فرهنگی و تحصیلی باشد.

    2-10 -واحد درسی: مقدار یا میزان درسی است که مفاد آن به صورت نظری 16 ساعت ، عملی یا آزمایشگاهی 32 ساعت ، کارگاهی یا عملیات میدانی 48 ساعت ، کارآموزی و کارورزی یا کار در حوزه کاربرد64 ساعت ، در طول یک نیمسال تحصیلی یا دوره تابستانی و طبق برنامه مصوب  درسی ارائه می شود. رشته هایی که دارای پروژه هستند ،مدت اجرای پروژه متناسب با واحد آن از سوی استاد مربوط تعیین می شود .

    2-11 -درس جبرانی : درسی است که به تشخیص گروه آموزشی ، گذراندن آن برای رفع کمبود دانش و یا مهارت دانشجو ، در آغاز یا طی دوره تحصیلی مربوط ضروری است .

    2-12 -رشته تحصیلی : مجموعه به هم پیوسته ای از دروس دانشگاهی است که با محتوا و روش شناسی خاص در قالب برنامه های درسی در دوره های تحصیلی مختلف به اجرا گذاشته می شود .

    2-13 -دوره کاردانی : دوره تحصیلی است که پس از دوره متوسطه آغاز می شود و دانشجو با گذراندن 68 تا 72 واحد درسی طبق برنامه درسی مصوب رشته تحصیلی به دریافت مدرک کاردانی نایل می شود .

     2-14 -دوره کارشناسی پیوسته : دوره تحصیلی است که پس از دوره متوسطه آغاز می شود و دانشجو با گذراندن 130 تا 140 واحد درسی و طبق برنامه درسی مصوب ( حسب رشته ، طرح پژوهشی یا پایان نامه را نیز شامل شود ) به دریافت مدرک کارشناسی نایل می شود .

    2-15 -دوره کارشناسی نا پیوسته : دوره تحصیلی است که پس ازدوره کاردانی آغاز می شود و دانشجو با گذراندن تعداد 68 الی 72 واحد درسی و طبق برنامه درسی مصوب به دریافت مدرک کارشناسی نا پیوسته نایل می گردد .

    2-16 -گرایش تحصیلی : جهت گیری تخصصی در یک رشته تحصیلی است.

    2-17 -گروه آزمایشی: مجموعه رشته های مختلف تحصیلی است که برای ورود به تحصیل آنان ، مواد آزمونی مشترک برگزار می شود .

    2-18 -گروه آموزشی : بنیادی ترین واحد سازمانی دانشگاهی متشکل از تعدادی عضو هیئت علمی است که با تأکید بر آموزش ، به تولید ، ترویج و انتشار علم در یک حوزه تخصصی می پردازد .

    2-19 -دانشجو : فرد پذیرفته شده ای است که در مهلت مقرر و بر اساس ضوابط و مقررات جاری ، در « مؤسسه » ثبت نام می کند .

    2-20 -دانش آموخته : فردی است که یکی از دوره های تحصیلی را با موفقیت به پایان برساند و برابر ضوابط معین ، گواهی یا مدرک تحصیلی مربوط را دریافت کند .

    ماده 3 :ضوابط عمومی و اختصاصی ورود به دوره

    3-1 -داشتن شرایط عمومی ورود به آموزش عالی برابر مصوبات و مقررات مراجع ذی صلاح ؛

    3-2- احراز توانمندی علمی مطابق مقررات وزارت ؛

    ماده 4 :هر سال تحصیلی مرکب از دو نیمسال تحصیلی و به انتخاب مؤسسه یک دوره تابستانی است و هر نیمسال تحصیلی شامل 16 هفته آموزش و دو هفته امتحانات پایانی و دوره تابستانی شامل 6 هفته آموزش و یک هفته امتحانات پایان دوره است .

    تبصره :در ارائه دروس دوره تابستان، دروس مهارتی اولویت دارند.

    ماده 5:آموزش در « مؤسسه » مبتنی بر نظام واحدی است .

    ماده 6:« مؤسسه» موظف است، برنامه های آموزشی و درسی مصوب شورای برنامه ریزی آموزش عالی « وزارت» را برای دوره ای که پذیرش دانشجو داشته است، اجرا نماید .

     ماده 7:دانشجو در هر نیمسال تحصیلی می تواند حداقل 14 و حداکثر 20 واحد درسی انتخاب کند و حداکثر واحد مجاز انتخابی در دوره تابستانی 6 واحد است.                                                                                     

    تبصره 1 : اگر معدل دانشجویی در یک نیمسال حداقل 17 باشد در نیمسال تحصیلی بعد می تواند حداکثر تا 24 واحد درسی را اخذ نماید .

    تبصره 2 : در آخرین نیمسال تحصیلی دانشجو می تواند صرف نظر از معدل کل ( کمتر از 10 نباشد ) و مشروطی تا 24 واحد اخذ نماید .

    تبصره 3 : در شرایطی که از تحصیل دانشجو حد اکثر 8 واحد درسی باقی مانده باشد ، می تواند واحد های مذکور را در دوره تابستانی انتخاب نماید .

    تبصره 4 : واحد های انتخابی دانشجو در ابتدای هر  نیمسال تحصیلی  ( به جز آخرین نیمسال تحصیلی ) به هر دلیلی نباید کمتر از 14 واحد درسی باشد . در صورتی که واحد های انتخابی یا باقی مانده دانشجو در پایان نیمسال ، بنا به دلایل موجه و خارج از اراده دانشجو ( به تشخیص  « مؤسسه » ) به کمتر از 14 واحد درسی برسد ،این نیمسال به عنوان یک نیمسال تحصیلی کامل در سنوات تحصیلی وی محسوب می شود . ( اما به منظور بررسی وضعیت مشروطی یا ممتازی دانشجو، نمرات واحد های این نیمسال با نمرات  دروس نیمسال بعدی دانشجو در محاسبه معدل دو نیمسال منظور خواهد شد ) .

    ماده 8:در صورتی که دانشجو برای فراغت از تحصیل تنها دو درس نظری باقیمانده داشته باشد ، می تواند آن دو درس را به صورت معرفی به استاد بگذراند.

    تبصره : در صورتی که دو درس معرفی به استاد منتهی به دوره تابستانی شود، سقف واحد  نباید  ( با رعایت تبصره  3ماده 7 ) از 8 واحد درسی تجاوز نماید .

    ماده 9:چگونگی و ترتیب ارائه کلیه دروس هر دوره با رعایت پیش نیاز ( تقدم و تأخر ) دروس ( طبق برنامه درسی مصوب ) بر عهده شورای آموزشی گروه است.

    تبصره : دانشجو در آخرین نیمسال تحصیلی ، از رعایت مقررات مربوط به پیش نیاز ( تقدم و تأخر ) دروس معاف است .

    ماده 10: تعداد واحدهای جبرانی برای رشته های غیر مرتبط در دوره های کاردانی و کارشناسی    نا پیوسته 6 واحد و برای دوره های کارشناسی حداکثر 10 واحد می باشد. نمره دروس جبرانی در معدل نیمسال و کل محاسبه می شود.

    ماده 11:تحصیل دانشجو در هر زمان و فقط در یک دوره و یک رشته تحصیلی امکان پذیر است.                                        

    تبصره : تحصیل همزمان دانشجویان« برگزیده علمی » تابع ضوابط مصوب « وزارت » است .

    ماده12:برنامه ریزی و اتخاذ تصمیم درباره موارد حذف ، اضافه و حذف اضطراری دروس بر عهده شورای آموزشی  مؤسسه است .

    تبصره : در شرایط خاص، حذف کلیه دروس یک نیمسال تحصیلی با درخواست کتبی دانشجو و تأیید شورای آموزشی مؤسسه تا قبل از شروع امتحانات امکان پذیر است.

    ماده 13:حداکثر مدت مجاز تحصیل در دوره های کاردانی و کارشناسی نا پیوسته 5/2 سال و در دوره های کارشناسی پیوسته 5 ( پنج ) سال است .

    ماده 14:گروه آموزشی موظف است برای هدایت علمی و فرهنگی دانشجو از بدو ورود یکی از اعضای هیئت علمی را به عنوان استاد راهنمای تحصیلی تعیین و اعلام نماید .

    ماده 15:حضور دانشجو در تمام جلسات درس الزامی است .

    تبصره : اگر دانشجو در درسی بیش از  جلسات و یا در جلسه امتحان پایان نیمسال غیبت داشته باشد ، با تشخیص شورای آموزشی موسسه آن درس حذف می شود .

    ماده 16: ارزیابی پیشرفت تحصیلی دانشجو در هر درس بر اساس حضور و فعالیت در کلاس ، انجام تکالیف آموزشی  پژوهشی و نتایج امتحانات میان نیمسال و پایان نیمسال انجام می گیرد .

    تبصره 1 : مرجع ارزیابی دانشجو در هر درس ، مدرس آن درس است .

    تبصره 2 : برگزاری امتحان پایان نیمسال برای هر درس نظری ، الزامی است

     ماده 17:معیار ارزیابی پیشرفت تحصیلی دانشجو نمره درس است که به صورت عددی از صفر تا بیست ( 20  0 ) می باشد .

    تبصره 1 : مدرس هر درس موظف است ، گزارش نمره ارزیابی نهایی درس دانشجویان را ظرف مدت 10 روز از تاریخ برگزاری امتحان پایان نیمسال آن درس به اداره آموزش دانشکده یا واحد مربوط اعلام نماید.

    تبصره 2 : دانشجویی که به نمره ارزیابی درس ، تقاضای تجدید نظر داشته باشد ، می تواند ظرف مدت یک هفته از تاریخ اعلام نمره ، تقاضای تجدید نظر کتبی خود را به اداره آموزش دانشکده یا واحد مربوط تسلیم کند . مدرس هر درس نیز موظف است ظرف مدت یک هفته از تاریخ دریافت تقاضای تجدید نظر دانشجویان ، به اعتراضات دانشجویان رسیدگی و اشتباهات احتمالی را بر طرف و نمره قطعی را به اداره آموزش دانشکده یا واحد مربوط اعلام کند .

    تبصره 3 : نمرات دروس تمرین دبیری ، کارآموزی ، کارورزی ،عملیات صحرایی ، کار در عرصه و دروسی که در برنامه درسی مصوب توأم با تکلیف پژوهشی ارائه می شود ، در صورتی که به تشخیص مدرس و تأیید گروه آموزشی مربوط ، تکمیل آن ها در طول یک نیمسال تحصیلی میسر نباشد، نا تمام تلقی می شود . نمره نا تمام باید حداکثر ظرف مدت چهل و پنج ( 45) روز از تاریخ پایان امتحانات ، با رعایت مهلت های مذکور در تبصره 2 این ماده به نمره قطعی تبدیل شود.

    تبصره 4 : نمره درس پس از قطعی شدن ، غیر قابل تغییر است .

    تبصره 5 : مدرس موظف است ، برگه های امتحانی هر درس را به عنوان سابقه درس ، حداقل تا دو نیمسال تحصیلی بعد نگهداری نماید .

    ماده 18:حداقل نمره قبولی در هر درس 10 است و معدل نمرات دانشجو در هر نیمسال تحصیلی نباید کمتر از 12 باشد .

    تبصره : دانشجویی که در یک یا چند درس نمره قبولی کسب نکند ، چنانچه در نیمسال های بعدی دروس فوق را با حداقل نمره 14 بگذراند ، نمره قبلی از کارنامه دانشجو حذف می شود و در معدل نیمسال فوق و کل محاسبه نخواهد شد.

    ماده19:چنانچه معدل نمرات هر نیمسال تحصیلی دانشجو کمتر از 12 باشد ، دانشجو در آن نیمسال مشروط تلقی می شود . دا نشجوی مشروط ، در نیمسال بعد ( جز در آخرین نیمسال تحصیلی ) حق انتخاب بیش از 14 واحد درسی را ندارد .

    ماده 20:حداکثر نیمسال های مشروطی مجاز در دوره کاردانی و کارشناسی ناپیوسته دو نیمسال و در دوره کارشناسی پیوسته 3نیمسال اعم از متوالی یا متناوب است . در مواردی که معدل کل دانشجو 12 یا بالاتر باشد ، در سقف سنوات مجاز می تواند تا زمانی که در نیمسال های بعدی مشروط نشود ، به تحصیل ادامه دهد ، در غیر این صورت از تحصیل محروم می شود .

    ماده 21:دانشجو می تواند در دوره کاردانی و کارشناسی نا پیوسته یک نیمسال و در دوره کارشناسی پیوسته دو نیمسال از مرخصی تحصیلی استفاده نماید.

     تبصره 1 : «مؤسسه» می تواند با رعایت سقف مدت مجاز تحصیل دانشجو ، نسبت به صدور مرخصی تحصیلی وی تصمیم بگیرد.

    تبصره 2 : حداکثر مدت مجاز مرخصی زایمان دانشجو دو نیمسال تحصیلی و بدون احتساب در سنوات تحصیلی است .

    تبصره 3 : مدت مجاز مرخصی پزشکی دانشجو ، در صورت تأیید پزشک معتمد « مؤسسه» و شورای آموزشی ، دو نیمسال تحصیلی و بدون احتساب در سنوات تحصیلی است.

    ماده 22:دانشجویان مشمول تحصیل رایگان ، در صورت عدم کسب نمره قبولی در هر درس یا حذف درس ، برای انتخاب مجدد آن درس ، موظف به پرداخت هزینه مربوط مطابق تعرفه مصوب هستند.

    ماده 23:عدم ثبت نام دانشجو در هر نیمسال تحصیلی ( بدون کسب اجازه از « مؤسسه») انصراف از تحصیل محسوب می شود.

    تبصره : تصمیم گیری در مورد بازگشت به تحصیل دانشجوی منصرف از تحصیل بر عهده شورای آموزشی « مؤسسه » است.

    ماده 24:دانشجویی که قصد انصراف از تحصیل داشته باشد ، باید درخواست انصراف خود را به اداره آموزش «مؤسسه» تسلیم کند. این دانشجو مجاز است ، فقط برای یک بار تا شروع نیمسال بعدی ، تقاضای انصراف خود را پس بگیرد . در غیر این صورت ، پس از انقضای این مهلت ، حکم انصراف وی از تحصیل صادر می شود .

    ماده 25:دانشجوی دوره های کاردانی و کارشناسی پیوسته با داشتن شرایط زیر می تواند از یک رشته یا گرایش به رشته یا گرایش دیگر تحصیلی در آن گروه آزمایشی یا در یک گروه آزمایشی دیگر و در همان « مؤسسه » (1)تغییر رشته یا گرایش دهد :

    الف) وجود رشته یا گرایش مورد تقاضای دانشجو در همان « مؤسسه»

    ب) کمتر نبودن نمره اکتسابی دانشجو در آزمون سراسری از نمره کشوری آن رشته یا گرایش در « مؤسسه» ( در سال پذیرش ).

    ج) امکان ادامه تحصیل دانشجو در سنوات مجاز باقیمانده .

    د) موافقت گروه آموزشی و تأیید شورای آموزشی «مؤسسه»

    تبصره : دانشجو در هر دوره تحصیلی فقط برای یک بار می تواند با رعایت شرایط فوق ، تغییر رشته یا گرایش دهد .

    ماده26:تغییر رشته در دوره کارشناسی ناپیوسته ممنوع است ، اما تغییر گرایش با داشتن شرایط و ضوابط ذکر شده در ماده 25 امکان پذیر است .

    ماده 27:میهمانی و انتقالی دانشجو مطابق آیین نامه میهمانی و انتقال دانشجویان دوره های کاردانی و کارشناسی دانشگاه ها و «مؤسسات» آموزش عالی دولتی و غیر دولتی مصوب وزارت ( ابلاغیه شماره 18503/ و مورخ 10/7/89 و الحاقات و اصلاحات بعدی آن ) میسر می باشد .

    ماده 28:انتقال توأم با تغییر رشته یا گرایش ، مشروط به احراز همزمان شرایط تغییر رشته یا گرایش و انتقال ( موضوع مواد 25 ، 26 و 27) و با توافق « مؤسسات » مبدا و مقصد تنها برای یک بار امکان پذیر است.

    ماده 29:دروسی که دانشجو در رشته یا گرایش قبلی گذرانده است ، در گروه آموزشی رشته جدید بررسی و معادل سازی می شود و فقط دروسی از وی پذیرفته می شود که به تشخیص گروه آموزشی ، با دروس رشته یا گرایش جدید ، اشتراک محتوایی ( طبق برنامه درسی مصوب ) داشته باشد و نمره هر یک از آن دروس کمتر از 12 نباشد . در این صورت ، فقط دروس پذیرفته شده و نمره آنها با احتساب در معدل کل و سنوات در کارنامه دانشجو ثبت و باقی می ماند

    ماده 30:تاریخ فراغت از تحصیل دانشجو ، روزی است که آخرین نمره قطعی درس  دانشجو درآموزش«مؤسسه» ثبت می شود .

    ماده 31:به دانشجویی که کلیه واحدهای درسی دوره را با میانگین حداقل 12 گذرانده باشد ، حسب مورد مدرک تحصیلی کاردانی ، کارشناسی پیوسته یا کارشناسی نا پیوسته ارائه می شود .

    تبصره : در صورتی که دانشجویی در طول مدت مجاز تحصیل نتواند معدل کل خود را به 12 برساند . تنها یک نیمسال به وی فرصت داده می شود تا با اخذ مجدد حداکثر 20 واحد از دروس دوره ، میانگین کل دروس خود را به حداقل 12 برساند و مدرک تحصیلی دوره را دریافت کند ، در غیر این صورت از تحصیل محروم می شود.

    ماده 32:در صورتی که تعداد واحد های گذرانده شده دانشجوی منصرف یا محروم از تحصیل در دوره کارشناسی پیوسته ، برابر یا بیشتر از واحدهای مورد نیاز دوره کاردانی با معدل نمره 12 یا بالاتر باشد ، می تواند مدرک کاردانی در همان رشته دریافت کند . در غیر این صورت ،به دانشجوی مذکور و همچنین به دانشجوی منصرف یا محروم از تحصیل در دوره کاردانی ، فقط یک گواهی مبنی بر تعداد واحدهای گذرانده شده با درج نمرات و معدل کل داده خواهد شد .

    تبصره 1: در صورتی که دانشجوی منصرف یا محروم از تحصیل دوره کارشناسی پیوسته بیش از واحد های مورد نیاز برای دوره کاردانی را گذرانده باشد ، «مؤسسه» می تواند دروسی را که دانشجو با نمره 12 یا بالا تر گذرانده است ملاک سنجش مدرک کاردانی قرار دهد .

    تبصره 2: صدور مدرک کاردانی حسب تقاضای دانشجو و صرف نظر از وجود دوره کاردانی مصوب در آن رشته یا مجری بودن «مؤسسه» محل تحصیل دانشجو انجام می گیرد.

    ماده33: این آیین نامه حاوی اصول و ضوابط کلی حاکم بر دوره کاردانی ، کارشناسی پیوسته و  ناپیوسته است و « مؤسسه »موظف است، شیوه نامه های اجرایی مربوط را صرفا در چارچوب مفاد این آیین نامه تدوین و ضمن اطلاع رسانی اجرا نماید .

    ماده 34:هرگونه تفسیر مفاد این آیین نامه و نظارت بر حسن اجرای آن به عهده معاونت آموزشی وزارت است.

    ماده 35:این آیین نامه در 35 ماده و 26 تبصره در جلسه 803 مورخ 8/5/91 به تصویب شورای برنامه ریزی آموزش عالی رسید و برای دانشجویان ورودی سال تحصیلی 92-1391 به بعد و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا است  و کلیه آیین نامه ها و بخشنامه های مغایر با آن لغو و بلا اثر اعلام می شود .